Türkçe
English
Français
Deutsch
Suç ve ceza yargılaması süreleri, hukuki süreçlerin belirlenmesi, yönetilmesi ve uygulanmasında kritik öneme sahiptir. Süreler, hukukun temel prensiplerinden biri olan hızlı yargılanma hakkını güvence altına alırken, adil yargılanma ilkesine uygun bir ortamın oluşturulmasını sağlar. Bu süreler, suçun işlenmesinden sonra başlayarak davaların etkin ve adil bir şekilde yürütülmesini sağlamayı amaçlar. Sürelerin titizlikle takip edilmesi önemlidir, çünkü bu sürelerin aşıldığı durumlarda tarafların yasal haklarını kullanmaları zarar görebilir, adalete erişim hakkı ortadan kalkabilir. 12.03.2024 tarihli ve 32487 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7499 sayılı “Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” ile suç ve ceza yargılaması sürelerinde değişiklikler yapılmıştır. Bu değişikliklerin 1 Haziran 2024 tarihinde yürürlüğe girmesi öngörülmüştür.
Suç ve Ceza Yargılamasında Süreler
Suç ve ceza muhakemesi süreleri, adil ve etkin bir yargılama sürecinin temel unsurlarından birini oluşturur. Hukukun üstünlüğü ilkesi gereği, suç işlendikten sonra hızlı ve etkin bir şekilde adaletin sağlanması önemlidir. Bu nedenle, ceza muhakemesindeki süreler, yargı sürecinin düzenlenmesi, yönetilmesi ve adalete erişimde kritik bir rol oynar.
Süreler, yargılamanın / muhakemenin hızlı ve düzenli ilerlemesi bakımından önemli bir görev ifa etmektedir. Suç ve ceza yargılamasında, kanun yollarına başvuruda farklı sürelere yer verilmesi, muhakeme sürelerinin adalete erişimini güçleştirebilmekte, hak arama yollarının kullanılmasında karışıklığa sebebiyet verebilmekte ve hak kayıplarına neden olabilmektedir. Bu açıdan sürelerde yeknesaklık önemli bir konuşur.
12.03.2024 tarihli ve 32487 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7499 sayılı “Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” ile gün olarak belirlenen sürelerin hafta ve ay şeklinde değiştirilmiştir. İtiraz, istinaf ve temyiz başvuru süresi gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta olarak belirlenmiş, böylece başvuru sürelerinin yeknesaklaştırılmasını sağlanmıştır.
Yeni Süreler
Suç ve ceza muhakemesi hukukunda düzenlenen sürelere ilişkin değişiklikler aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. Bu değişiklikler 1 Haziran 2024 tarihinde yürürlüğe girecektir.
| Madde Başlığı | Madde No | Madde İçeriği | Eski Süre | Yeni Süre |
| Eski hale getirme dilekçesi | 41/1 | Eski hale getirme dilekçesinin sunulma süresi | Engelin kalkmasından itibaren yedi gün | Engelin kalkmasından itibaren iki hafta |
| Cumhuriyet savcısının kararına itiraz | 173/1 | Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı itiraz süresi | Karar tebliğinden itibaren on beş gün | Karar tebliğinden itibaren iki hafta |
| Basit yargılama usulü | 251/2 | Basit yargılama usulünde beyan ve savunmaları sunma süresi | Tebliğden itibaren on beş gün | Tebliğden itibaren iki hafta |
| İtiraz usulü ve inceleme mercileri | 268/1 | İtiraz kanun yoluna başvuru süreleri | Kararın öğrenilmesinden itibaren yedi gün | Kararın tebliğinden itibaren iki hafta |
| İstinaf istemi ve süresi | 273/1 | İstinaf kanun yoluna başvuru süresi | Hükmün açıklanmasından itibaren yedi gün | Hükmün gerekçesi ile birlikte tebliğ edildiği tarihten itibaren iki hafta |
| İstinaf istemi ve süresi | 273/3 | Cumhuriyet savcısının istinaf kanun yoluna başvuru süresi | Kararın o yer Cumhuriyet başsavcılığına geliş tarihinden itibaren yedi gün | Kararın o yer Cumhuriyet başsavcılığına geliş tarihinden itibaren iki hafta |
| İstinaf istemi ve süresi | 273/5 | Cumhuriyet savcısının istinaf istemine karşı cevap süresi | Cumhuriyet savcısının istinaf isteminin tebliğ tarihinden itibaren yedi gün | Cumhuriyet savcısının istinaf isteminin tebliğ tarihinden itibaren iki hafta |
| İstinaf isteminin hükmü veren mahkemece reddi | 276/2 | İstinaf isteminin hükmü veren mahkeme tarafından reddine karşı itiraz süresi | Ret kararının tebliğinden itibaren yedi gün | Ret kararının tebliğinden itibaren iki hafta |
| İstinaf isteminin tebliği ve cevabı | 277/1 | İstinaf kanun yoluna başvuruya cevap süresi | İstinaf kanun yoluna başvurunun tebliğinden itibaren yedi gün | İstinaf kanun yoluna başvurunun tebliğinden itibaren iki hafta |
| Temyiz istemi ve süresi | 291/1 | Temyiz kanun yoluna başvur süresi | Hükmün açıklanmasından itibaren on beş gün | Hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğ edildiği tarihten itibaren iki hafta |
| Temyiz isteminin kabule değer sayılmamasından dolayı hükmü veren mahkemece reddi | 296/2 | Temyiz isteminin hükmü veren mahkeme tarafından reddine karşı itiraz süresi | Ret kararının tebliğinden itibaren yedi gün | Ret kararının tebliğinden itibaren iki hafta |
| Temyiz dilekçesinin tebliği ve cevabı, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının görevi | 297/1 | Temyiz kanun yoluna başvuruya cevap süresi | Temyiz kanun yoluna başvurunun tebliğinden itibaren yedi gün | Temyiz kanun yoluna başvurunun tebliğinden itibaren iki hafta |
| Temyiz dilekçesinin tebliği ve cevabı, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nın görevi | 297/3 | Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen tebliğnameye cevap süresi | Tebliğnamenin tebliğinden itibaren bir hafta | Tebliğnamenin tebliğinden itibaren iki hafta |
| Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itiraz yetkisi | 308/1 | Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, Yargıtay daire kararlarına karşı itiraz süresi | İlamın kendisine verilmesinden itibaren otuz gün | İlamın kendisine verilmesinden itibaen bir ay |
| Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet başsavcılığının itiraz yetkisi | 308/A/1 | Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Başsavcılığı’nın bölge adliye mahkemesi ceza dairelerinin kesin nitelikteki kararlarına karşı itiraz süresi | Kararın kendisine verilmesinden itibaren otuz gün | Kararın kendisine verilmesinden itibaren bir ay |
| Bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet başsavcılığının itiraz yetkisi | 308/A/1 | Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Başsavcılığının bölge adliye mahkemesi ceza dairelerinin kesin nitelikteki kararlarına karşı sabık aleyhine itiraza karşı sanık veya müdafinin cevap süresi | Sanık aleyhine itirazın tebliğinden itibaren yedi gün | Sanık aleyhine itirazın tebliğinden itibaren iki hafta |
| Yenileme isteminin kabule değer görülmemesi nedenleri ve kabulü halinde yapılacak işlem | 319/2 | Yargılamanın yenilenmesi istemine beyan süresi | Yargılamanın yenilenmesi isteminin tebliğinden itibaren yedi gün | Yargılamanın yenilenmesi isteminin tebliğinden itibaren iki hafta |
| Delillerin toplanması | 320/3 | Yenilenen yargılamada delillerin toplanması akabinde Cumhuriyet Savcısı ve hükümlü sanığın beyanda bulunma süresi | Delillerin toplanması bittikten sonra yedi gün | Delillerin toplanması bittikten sonra iki hafta |
Sürelerin Hesaplanması
5271 Sayılı CMK’nın 39. maddesi “sürelerin hesaplanması” konusunu düzenlemektedir. Buna göre; gün ile belirlenen süreler, tebligatın yapıldığının ertesi günü işlemeye başlar. Süre, hafta olarak belirlenmiş ise, tebligatın yapıldığı günün, son haftada isim itibarıyla karşılığı olan günün mesai saati bitiminde sona erer. Süre, ay olarak belirlenmiş ise tebligatın yapıldığı günün, son ayda sayı itibarıyla karşılığı olan günün mesai saati bitiminde sona erer. Son bulduğu ayda sayı itibarıyla karşılığı olan gün yoksa; süre, ayın son günü mesai saati bitiminde sona erer. Son gün bir tatile rastlarsa süre, tatilin ertesi günü biter.
5271 Sayılı CMK’nın “sürelerin hesaplanması” başlıklı 39. maddesi ise “(1) Gün ile belirlenen süreler, tebligatın yapıldığının ertesi günü işlemeye başlar. (2) Süre, hafta olarak belirlenmiş ise, tebligatın yapıldığı günün, son haftada isim itibarıyla karşılığı olan günün mesai saati bitiminde sona erer. (3) Süre, ay olarak belirlenmiş ise tebligatın yapıldığı günün, son ayda sayı itibarıyla karşılığı olan günün mesai saati bitiminde sona erer. Son bulduğu ayda sayı itibarıyla karşılığı olan gün yoksa; süre, ayın son günü mesai saati bitiminde sona erer. (4) Son gün bir tatile rastlarsa süre, tatilin ertesi günü biter” biçiminde düzenlenmiş olup, gün ile belirlenen sürelerin, tebliğin yapıldığı tarihin ertesi gününden itibaren işlemeye başlayacağı ve son günün tatile isabet etmesi durumunda sürenin tatilin ertesi günü sona ereceği hüküm altına alınmıştır.
Yargıtay 4. Ceza Dairesi 08.02.2021 tarihli E. 2020/31908 ve K. 2021/3407 sayılı kararında; sanık ve müdafiinin yokluğunda verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin kararın 07/07/2020 tarihinde sanık müdafiine elektronik posta yoluyla gönderildiği, 7201 Sayılı Tebligat Kanunu’nun elektronik tebligatı düzenleyen 7/a maddesine göre, elektronik yolla yapılan tebligatın, muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılması gerektiği, bu durumda tebligatın 12/07/2020 tarihinde yapılmış sayılacağı, itiraz süresi olan 7 günlük yasal sürenin son günü olan 19/07/2020 tarihinin ise Pazar gününe isabet etmesi nedeniyle CMK’nın 39. maddesi uyarınca sürenin, tatilin ertesi günü olan 20/07/2020 tarihine kadar uzadığı ve sanık müdafii tarafından 20/07/2020 tarihli dilekçeyle karara itirazda bulunulduğundan yapılan itirazın süresinde olduğu gözetilip, itirazla ilgili bir karar verilmesi gerekirken, süresinde olmadığı gerekçesiyle itirazın reddine dair Ankara Batı 3. Ağır Ceza Mahkemesi’nin kararında isabet bulunmadığına hükmetmiştir.
Sürelerin Başlangıcı
12.03.2024 tarihli ve 32487 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7499 sayılı “Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” ile Hak arama hürriyetinin daha etkin kullanılması, hukuki güvenliğin güçlendirilmesi ve hak kayıplarının önlenmesi açısından kanun yollarına (istinaf, temyiz) ilişkin başvuru sürelerinin, hükmün tefhimi yerine gerekçeli kararın tebliğinden itibaren başlamasına yönelik düzenleme yapılmıştır.
Send Comment
To comment you must login.